Akaryakıtta ilk etapta 7 bin bayi sözleşme yenileyecek | ekoayrinti.com / İş dünyasına yeni soluk

Akaryakıt dağıtım şirketleri ile bayiler arasındaki bir tür kira sözleşmesi olan intifa sözleşmelerinin 5 yıl ile sınırlandırılması yönündeki karar nedeniyle birçok bayinin sözleşmelerini yenilemesi ya da başka bir dağıtım şirketiyle anlaşması gerekecek. Bu yıl en az 7 bin bayinin sözleşme yenilemesi bekleniyor. Ancak dağıtım şirketleri karara karşı dava açtı. Davayı dağıtım şirketleri kazanırsa sözleşmelerin yenilenmesi gerekmeyecek.

Sözleşme yenileme, uzun bir zaman alacağı için çalışmalara şimdiden başlanması gerekiyor. RK'nın kararın uygulanması için verdiği süre ise 18 Eylül 2010 tarihinde doluyor. Bu yıl en az 7 bin bayinin sözleşme yenileme yükümlülüğü bulunuyor. Gelecek yıllarda diğer bayiler peyderpey bu yükümlülük altına girecek.

Akaryakıt sektöründe faaliyet gösteren bayiler, ana dağıtım şirketleri ile 2 ayrı sözleşme imzalıyor. Bayilik sözleşmesiyle akaryakıt bayilerinin sadece tek bir dağıtım şirketinden ürün alması hükme bağlanıyor. Bu anlaşmaların süresinin 5 yıl olması yetiyor. Bayiler 5 yıl boyunca aynı anda iki ayrı dağıtım şirketiyle çalışamıyor. İmzalanan ikinci sözleşme ise gayrimenkul üzerinden yapılan intifa sözleşmesi.

Bunun karşılığında ise bayilere bulunduğu yere göre 15 milyon dolara kadar çıkan paralar ödeyen dağıtım şirketleri, akaryakıt bayilerini daha uzun süreliğine kendine bağlamış oluyor. Çünkü intifa sözleşmeleri sektörde genel olarak 15 yıllığına imzalanıyor. Ancak Rekabet Kurulu bu süreyi 5 yılı aşmaması ve ana sözleşme ile süre açısından uyumlu hale getirilmesi gerektiğine karar verdi. Rekabet Kurulu bu kararı sektöre yeni girecek dağıtım şirketlerinin bayilik sözleşmesi imzalayacak akaryakıt bayi bulamayacağı gerekçesiyle aldı.

Paralar iade edilecek

Karar nedeniyle petrol piyasasının serbestleştirildiği 2005'ten önce intifa sözleşmesi imzalamış olan bayiler için süre bu yıl doluyor. Eylüle kadar 7 bin bayinin sözleşmelerini yenilemesi gerekiyor. Bayiler, mevcut sözleşmelerini bozarak ya aynı dağıtım şirketiyle yeniden sözleşme imzalayacak ya da başka bir dağıtım şirketiyle 5 yılı aşmayacak bir intifa sözleşmesi yapacak.

Ancak bayiler uzun sürelerle tesislerinin kullanılmasına izin verdikleri dağıtım şirketlerinden aldıkları yüklü paraları da iade etmek zorunda kalacak. Bunun iadesi ise sektör temsilcilerine göre mümkün değil. Bu nedenle örneğin şehiriçinde bir akaryakıt istasyonunun intifa süresi 5 yılı aşıyorsa ve başka bir dağıtım şirketi talip olursa, bayilerin yeni dağıtım şirketinden ortaya çıkan transfer maliyetini talep edebileceği ifade edildi. Bu durum dağıtım şirketlerinin üzerine de ciddi bir mali yük getirecek.

Yeni girenler büyüyebiliyor

Ankara Barosu'nun geçen hafta düzenlediği Hukuk Çalıştayı kapsamında, petrol piyasasıyla ilgili bir panel düzenlendi. Bu panelde konuşan rekabet hukuku uzmanı Prof. Dr. Yılmaz Aslan, sorunun çözümüne yönelik bir alternatif sundu. Aslan, öncelikle piyasadaki "kapama etkisi"ne bakılması gerektiğini belirterek "Bir sektörde kapama etkisi varsa, sektöre yeni giriş de çıkış da olmaz. Bir anlamda donmuş bir piyasadır. Pazar payı yüzde 30'dan büyük firma yoksa, kapama etkisi söz konusu değildir" dedi. Sektöre yeni girişlerin olduğunu vurgulayan Aslan, küçük şirketlerin büyük şirketlerin pazar pastasından pay alarak büyüdüklerine dikkat çekti. Aslan, intifa sözleşme süresi 5 yılı aşmayanların kanuna uygun davrandığını belirterek 5 yılı aşanlar için şirket bazında kapama etkisine bakmak gerektiğini söyledi. Aslan, kapama etkisi yaratmayan bir şirket için bireysel muafiyet verilebileceğini vurguladı.

BEGÜM GÜRSOY/REFERANS

IMKB		60.608
DOLAR		1,5155
EURO		1,9265

Ankara	10/31 °C
İstanbul	22/27 °C
İzmir	20/34 °C

12 Eylül 2010 tarihindeki Refarandum'da ne diyeceksiniz?
	Evet
	Hayır